Gezegen Nedir?
Gezegen, bir yıldızın etrafında dönen ve kütle çekiminin ona kabaca küresel bir şekil verecek kadar yeterli kütleye sahip olan gök cismine denir. Gezegenler,
evrendeki en
büyüleyici
nesneler arasındadır ve her birinin kendine özgü özellikleri, atmosferi ve gizemleri vardır.
Güneş Sistemimiz, kayalık iç dünyalardan dış bölgelerdeki devasa gaz ve buz devlerine kadar sekiz olağanüstü gezegene ev sahipliği yapmaktadır. Bu dünyalar, kavurucu sıcak yüzeylerden dondurucu, rüzgarlı atmosferlere kadar büyük ölçüde farklılık gösterir. Bazı gezegenler çorak ve sessizken, diğerleri yüzyıllardır süren şiddetli fırtınalarla boğuşur. Gezegenlerin halkaları, düzinelerce uyduları ve hatta buzlu kabukların altında gizlenmiş yeraltı okyanusları olabilir.
Bir zamanlar 9. gezegen olarak kabul edilen Plüton, yörüngesinin etrafındaki alanı temizlemediği için 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından cüce gezegen olarak yeniden sınıflandırıldı. Ancak, aşağıda Plüton'dan yine de bir gezegen olarak bahsedeceğiz.
Güneş'ten itibaren dokuz gezegen sırasıyla Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüton'dur.
Gezegenler Detaylı Liste
| # | Fotoğraf | İsim |
Güneşe;
En Yakın Mesafesi En Uzak Mesafesi Ortalama Mesafesi (km) |
Çapı
(km) |
Yörüngesinde Dolanma Süresi
(Dünya Günü) |
Kendi Çevresinde Dönüş Süresi
(Dünya Günü) |
Dünyaya;
En Yakın Mesafesi En Uzak Mesafesi Ortalama Mesafesi (km) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Merkür |
46,000,000 69,800,000 57,900,000 |
4,879 | 88 | 58.65 |
77,300,000 221,900,000 155,300,000 |
|
| 2 | Venüs |
107,500,000 108,900,000 108,200,000 |
12,104 | 224.70 | 243.02 |
38,200,000 261,000,000 169,900,000 |
|
| 3 | Dünya |
147,100,000 152,100,000 149,600,000 |
12,756 | 365.20 | 1.00 | ||
| 4 | Mars |
206,700,000 249,300,000 228,000,000 |
6,792 | 687 | 1.03 |
54,600,000 401,400,000 253,300,000 |
|
| 5 | Jüpiter |
740,600,000 816,400,000 778,500,000 |
142,984 | 4,331 | 0.41 |
588,500,000 968,500,000 785,700,000 |
|
| 6 | Satürn |
1,357,600,000 1,506,500,000 1,432,000,000 |
120,536 | 10,747 | 0.45 |
1,205,500,000 1,658,600,000 1,435,900,000 |
|
| 7 | Uranüs |
2,732,700,000 3,001,400,000 2,867,000,000 |
51,118 | 30,589 | 0.72 |
2,580,600,000 3,153,500,000 2,869,000,000 |
|
| 8 | Neptün |
4,471,100,000 4,558,900,000 4,515,000,000 |
49,528 | 59,800 | 0.67 |
4,319,000,000 4,711,000,000 4,516,200,000 |
|
| 9 | Plüton |
4,436,800,000 7,375,900,000 5,906,400,000 |
2,376 | 90,560 | 6.39 |
4,284,700,000 7,528,000,000 5,907,300,000 |
Değerler NASA'nın Planetary Fact Sheet tablosundan alınmıştır.[1] Güneş'e ortalama mesafe, yörüngenin yarı büyük eksenidir. Bu değer en yakın (günberi) ve en uzak (günöte) mesafelerin tam ortasıdır.[2]
Dünya'ya en yakın ve en uzak mesafeler bu yörüngelerden hesaplanmıştır. İki gezegen Güneş'in aynı tarafında ya da zıt taraflarında hizalandığında oluşan teorik sınırlardır. Dünya'ya ortalama mesafe bu iki değerin ortası değildir. İki gezegenin tüm konumlarının ortalamasıdır ve bir Physics Today çalışmasındaki dairesel yörünge yöntemiyle hesaplanmıştır.[3] Bu yüzden Dünya'ya ortalamada en yakın gezegen Venüs (1,14 AB) değil Merkür'dür (1,04 AB; 1 AB yaklaşık 149,6 milyon km).[3] Dünya'ya en çok yaklaşan gezegen ise yine Venüs'tür.[3]
Dönüş süreleri yıldızlara göre ölçülür. Venüs, Uranüs ve Plüton ters yönde (retrograd) döner.[1]
Gezegen Boyutlarının Karşılaştırılması
Dünyanın Diğer Gezegenlere Uzaklıkları
Dünya - Merkür (Ortalama: 155,300,000 km)
Dünya - Venüs (Ortalama: 169,900,000 km)
Dünya
Dünya - Mars (Ortalama: 253,300,000 km)
Dünya - Jüpiter (Ortalama: 785,700,000 km)
Dünya - Satürn (Ortalama: 1,435,900,000 km)
Dünya - Uranüs (Ortalama: 2,869,000,000 km)
Dünya - Neptün (Ortalama: 4,516,200,000 km)
Dünya - Plüton (Ortalama: 5,907,300,000 km)
Kaynaklar
- Planetary Fact Sheet - Metric, NASA Space Science Data Coordinated Archive (2026-11-13)
- Planetary Fact Sheet Notes, NASA Space Science Data Coordinated Archive (2021-12-20)
- Venus is not Earth's closest neighbor, Physics Today (2019-03-12)