Gezegenler


Gezegen Nedir?

Gezegen, bir yıldızın etrafında dönen ve kütle çekiminin ona kabaca küresel bir şekil verecek kadar yeterli kütleye sahip olan gök cismine denir. Gezegenler, evrendeki en büyüleyici nesneler arasındadır ve her birinin kendine özgü özellikleri, atmosferi ve gizemleri vardır.

Güneş Sistemimiz, kayalık iç dünyalardan dış bölgelerdeki devasa gaz ve buz devlerine kadar sekiz olağanüstü gezegene ev sahipliği yapmaktadır. Bu dünyalar, kavurucu sıcak yüzeylerden dondurucu, rüzgarlı atmosferlere kadar büyük ölçüde farklılık gösterir. Bazı gezegenler çorak ve sessizken, diğerleri yüzyıllardır süren şiddetli fırtınalarla boğuşur. Gezegenlerin halkaları, düzinelerce uyduları ve hatta buzlu kabukların altında gizlenmiş yeraltı okyanusları olabilir.

Bir zamanlar 9. gezegen olarak kabul edilen Plüton, yörüngesinin etrafındaki alanı temizlemediği için 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından cüce gezegen olarak yeniden sınıflandırıldı. Ancak, aşağıda Plüton'dan yine de bir gezegen olarak bahsedeceğiz.

Güneş'ten itibaren dokuz gezegen sırasıyla Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüton'dur.

Gezegenler Detaylı Liste

# Fotoğraf İsim Güneşe;
En Yakın Mesafesi
En Uzak Mesafesi
Ortalama Mesafesi
(km)
Çapı
(km)
Yörüngesinde Dolanma Süresi
(Dünya Günü)
Kendi Çevresinde Dönüş Süresi
(Dünya Günü)
Dünyaya;
En Yakın Mesafesi
En Uzak Mesafesi
Ortalama Mesafesi
(km)
1 Merkür 46,000,000
69,800,000
57,900,000
4,879 88 58.65 77,300,000
221,900,000
155,300,000
2 Venüs 107,500,000
108,900,000
108,200,000
12,104 224.70 243.02 38,200,000
261,000,000
169,900,000
3 Dünya 147,100,000
152,100,000
149,600,000
12,756 365.20 1.00
4 Mars 206,700,000
249,300,000
228,000,000
6,792 687 1.03 54,600,000
401,400,000
253,300,000
5 Jüpiter 740,600,000
816,400,000
778,500,000
142,984 4,331 0.41 588,500,000
968,500,000
785,700,000
6 Satürn 1,357,600,000
1,506,500,000
1,432,000,000
120,536 10,747 0.45 1,205,500,000
1,658,600,000
1,435,900,000
7 Uranüs 2,732,700,000
3,001,400,000
2,867,000,000
51,118 30,589 0.72 2,580,600,000
3,153,500,000
2,869,000,000
8 Neptün 4,471,100,000
4,558,900,000
4,515,000,000
49,528 59,800 0.67 4,319,000,000
4,711,000,000
4,516,200,000
9 Plüton 4,436,800,000
7,375,900,000
5,906,400,000
2,376 90,560 6.39 4,284,700,000
7,528,000,000
5,907,300,000

Değerler NASA'nın Planetary Fact Sheet tablosundan alınmıştır.[1] Güneş'e ortalama mesafe, yörüngenin yarı büyük eksenidir. Bu değer en yakın (günberi) ve en uzak (günöte) mesafelerin tam ortasıdır.[2]

Dünya'ya en yakın ve en uzak mesafeler bu yörüngelerden hesaplanmıştır. İki gezegen Güneş'in aynı tarafında ya da zıt taraflarında hizalandığında oluşan teorik sınırlardır. Dünya'ya ortalama mesafe bu iki değerin ortası değildir. İki gezegenin tüm konumlarının ortalamasıdır ve bir Physics Today çalışmasındaki dairesel yörünge yöntemiyle hesaplanmıştır.[3] Bu yüzden Dünya'ya ortalamada en yakın gezegen Venüs (1,14 AB) değil Merkür'dür (1,04 AB; 1 AB yaklaşık 149,6 milyon km).[3] Dünya'ya en çok yaklaşan gezegen ise yine Venüs'tür.[3]

Dönüş süreleri yıldızlara göre ölçülür. Venüs, Uranüs ve Plüton ters yönde (retrograd) döner.[1]

Gezegen Boyutlarının Karşılaştırılması

Dünyanın Diğer Gezegenlere Uzaklıkları

Dünya - Merkür (Ortalama: 155,300,000 km)

Dünya - Venüs (Ortalama: 169,900,000 km)

Dünya

Dünya - Mars (Ortalama: 253,300,000 km)

Dünya - Jüpiter (Ortalama: 785,700,000 km)

Dünya - Satürn (Ortalama: 1,435,900,000 km)

Dünya - Uranüs (Ortalama: 2,869,000,000 km)

Dünya - Neptün (Ortalama: 4,516,200,000 km)

Dünya - Plüton (Ortalama: 5,907,300,000 km)

Kaynaklar

  1. Planetary Fact Sheet - Metric, NASA Space Science Data Coordinated Archive (2026-11-13)
  2. Planetary Fact Sheet Notes, NASA Space Science Data Coordinated Archive (2021-12-20)
  3. Venus is not Earth's closest neighbor, Physics Today (2019-03-12)