Nedir?
USB (Universal Serial Bus - Evrensel Seri Veri Yolu), klavye, fare, yazıcı, flash bellek, harici disk ve telefon gibi cihazları bilgisayara bağlamak için kullanılan endüstri standardıdır. Tek bir USB kablosu hem veri hem de güç taşıyabilir. Bundan dolayı aynı port üzerinden hem dosya aktarabilir hem de cihazınızı şarj edebilirsiniz.
USB, 1995 yılında yedi şirketten oluşan bir grup (Compaq, DEC, IBM, Intel, Microsoft, NEC ve Nortel) tarafından geliştirilmiş ve ilk versiyon olan USB 1.0, Ocak 1996'da yayımlanmıştır. O dönemin birbirinden farklı portlarının (seri, paralel, PS/2, oyun portu) yerini, cihaz çalışırken takılıp çıkarılabilen tek ve basit bir bağlantı noktası almıştır. Günümüzde USB standardı, USB Implementers Forum (USB-IF) tarafından yönetilmektedir.
Her yeni versiyon USB'yi daha da hızlandırmıştır. USB 1.1'de hız 12 Mbps iken USB4 Versiyon 2.0'da hız 80 Gbps'ye kadar çıkmıştır. Versiyon isimleri yıllar içinde karışık bir hal almıştır (USB 3.0 önce USB 3.1 Gen 1, sonra USB 3.2 Gen 1 olarak yeniden adlandırılmıştır). Bu nedenle USB-IF artık ürünleri doğrudan hızlarıyla etiketlemektedir. USB 5Gbps, USB 10Gbps veya USB 40Gbps gibi. 2014'te tanıtılan ve iki yönlü takılabilen USB-C konnektörü, en yeni versiyonların kullandığı tek konnektördür ve Thunderbolt 3 ve sonrası tarafından da kullanılır.
USB Versiyonları
| Yıl | Versiyon | Diğer İsimler | Hız | Logo İsmi | Konnektör |
|---|---|---|---|---|---|
| 2022 | USB4 Versiyon 2.0 | USB4 Gen 4 | 80 Gbps (asimetrik 120 Gbps) |
USB 80Gbps | USB-C |
| 2019 | USB4 | USB4 Gen 3×2 USB4 Gen 2×2 |
40 Gbps 20 Gbps |
USB 40Gbps USB 20Gbps |
|
| 2017 | USB 3.2 | USB 3.2 Gen 2×2 SuperSpeed USB 20Gbps |
20 Gbps | USB 20Gbps | |
| 2013 | USB 3.1 | USB 3.1 Gen 2 USB 3.2 Gen 2 SuperSpeed+ |
10 Gbps | USB 10Gbps | Type-A, Type-B, Micro, USB-C |
| 2008 | USB 3.0 | USB 3.1 Gen 1 USB 3.2 Gen 1 SuperSpeed |
5 Gbps | USB 5Gbps | |
| 2000 | USB 2.0 | High Speed | 480 Mbps | High-Speed USB | Type-A, Type-B, Mini, Micro, USB-C |
| 1998 | USB 1.1 | Full Speed Low Speed |
12 Mbps 1,5 Mbps |
Basic-Speed USB | Type-A, Type-B |
| 1996 | USB 1.0 |
Tüm USB versiyonları geriye dönük uyumludur. Bir USB 2.0 cihazı USB 3.2 veya USB4 portunda da çalışır, ancak bağlantı en yavaş tarafın (cihaz, port veya kablo) hızında çalışır.
USB Konnektör Tipleri
USB Güç
USB portu veri dışında güç de sağlayabilir. Klasik USB portları 5 V'ta yalnızca birkaç watt verirken, USB Power Delivery (USB-PD) sayesinde şarj cihazı ile cihaz, USB-C kablosu üzerinden daha yüksek bir voltajda anlaşabilir ve 240 W'a kadar güç verebilir; bu güç dizüstü bilgisayarları ve monitörleri beslemeye yeter.
| Kaynak | Voltaj | Akım | Güç |
|---|---|---|---|
| USB-PD 3.1 EPR (Extended Power Range) |
48 V'a kadar | 5 A | 240 W |
| USB-PD SPR (Standard Power Range) |
20 V'a kadar | 100 W | |
| USB-C | 5 V | 1,5 A / 3 A | 7,5 W / 15 W |
| USB 3.x | 900 mA | 4,5 W | |
| USB 2.0 | 500 mA | 2,5 W |